Bu soruyu son dönemde o kadar çok duydum ki, neredeyse her kahvede konu buraya bağlanıyor. Mikroçip taktık, pasaport basıldı, veteriner “PETVET’e girdim” dedi… peki siz e-Devlet’e girince neden bazen hiçbir şey görünmüyor? Ben de kendi kedim Pera’nın kayıt sürecinde birkaç kez takıldım; hem oradan, hem işim gereği gelen onlarca mesajdan öğrendiklerimi toparlayayım.
Önce kısa ve net cevap: Evet, doğru şekilde kayıtlandıysa ve sahiplik size tanımlıysa görünmesi gerekir. Tarım ve Orman Bakanlığı, evcil hayvan mikroçip verilerini e-Devlet sistemine entegre etti. Yani kayıt düzgün yapıldıysa, e-Devlet’te ve Bakanlığın mobil uygulaması TarımCebimde’de temel bilgileriniz karşınıza çıkıyor. “Temel bilgi” derken; hayvan kimliği, sahiplik, pasaport numarası ve aşı kayıtlarından söz ediyorum.
Ve bazen tek tıkla her şey akıyor; bazen de minik bir eşleştirme ayrıntısı yüzünden ekran bomboş kalıyor. Neden?
e-Devlet üzerinden sorgulama nasıl işliyor?
e-Devlet Kapısı’na girip arama kısmına “ev hayvanı”, “PETVET” ya da “hayvan pasaportu” yazınca ilgili hizmetler listeleniyor. Kayıt PETVET’te sizin T.C. Kimlik Numaranızla eşleşmişse, bilgileri görürsünüz. Aynı veritabanına TarımCebimde uygulamasındaki “Evcil Hayvanlar” bölümünden de erişiliyor (ben günlük takipte daha çok burayı kullanıyorum, telefonda iki dokunuş).
Benim gördüğüm en yaygın senaryo şu: Kayıt var, ama sahibi eşinizin üstünde; siz kendi e-Devlet’inizde arayınca “kayıt yok” çıkıyor. Bir de veterinerlerin girişleri gün sonunda toplu yapması alışkanlığı var; öğleden sonra takılan bir çipin kaydı bazen ertesi sabah düşüyor. O yüzden “anında görünmüyor” diye paniklemeyin.
İlk adımda kontrol edilecekler (uzatmıyorum)
Mikroçip numarası doğru mu? (15 hane, bir sayı bile kayarsa sistem başka bir hayvana gidebilir.)
Pasaport düzenlendi mi? Sadece çip takılıp pasaport atlandıysa ekranda eksik bilgi çıkar.
Sahiplik T.C. kimin üstünde? Eş, kardeş, annenin T.C.’siyle girilmiş olabiliyor.
Klinik kaydı “kapattı” mı? Kayıt taslakta kalırsa sizde görünmeyebilir.
“Görünmüyor” dediğimiz o gri alan
Biraz örnekleştireyim. Ayşe’nin kedisi Pamuk’a dün çip takıldı. Ayşe e-Devlet’e giriyor; hiçbir şey yok. TarımCebimde’de aşı çıkıyor ama “sahiplik” kısmı boş. Burada genelde iki olasılık var: ya klinik pasaport kaydını kapatmadı ya da sahiplik eşlemesi Ayşe yerine eşinin T.C.’sine yapıldı. Ayşe kliniği arayıp “sahip ben görünüyor muyum?” diye sordu mu, işin yüzde sekseni orada çözülüyor.
Bir kere de Pera’nın aşısı düşmedi; veteriner sistemde görünüyor, bende yok. Meğer kayıt tamamlanmış ama onay tuşu atlanmış. Küçücük bir tık… iki gün bekledim boşuna. Tanıdık geldi mi?
Tasma etiketi mi, mikroçip mi? (Kısa bir sapma)
Şunu söylemeden geçemeyeceğim: Tasmasına isim ve telefon yazdırmak hâlâ iyi fikir. Ama tek başına yetmiyor. Mikroçip; kimlik, sahiplik, pasaport ve aşı geçmişini tek yerde tutuyor. Gece yarısı bulunan bir köpeğin çipi okutulunca “kime ait, nerede aşı olmuş, pasaport numarası ne” hepsi önümüze düşüyor. Tasmada yazacak yer sınırlı; çipin tuttuğu detaylar sahada hız kazandırıyor. Bu paragraf biraz “kamu spotu” gibi oldu ama pratikte farkı büyük.
Barınak ve devir işlerinde e-Devlet’in rolü
Barınaklardan sahiplenme süreçlerinin bir kısmı e-Devlet’ten yürütülüyor; başvuruyu açıyorsunuz, belediye tarafında dosya ilerliyor. Asıl pürüz, sahiplik devrinde çıkıyor. Kayıt barınak kodunda kalırsa yeni sahip kendi ekranında hiçbir şey görmüyor. Ben bir projede ekipten Mert’in Mango isimli Golden’ında şunu yaşadım: barınak veterineri “devret” adımını başlatmadan, biz ne kadar baksak da Mango Mert’in hesabında görünmedi. Devir başlatıldı, Mert müdürlüğe uğradı, klinik de kaydı kapattı; aynı gün akşam TarımCebimde’de belirdi.
Neden her bilgi e-Devlet’te görünmüyor?
Biraz karşı görüş: Her şeyin son kullanıcı ekranına açılmasını doğru bulmuyorum. Kliniklerin tuttuğu ayrıntılı tıbbi notların kapalı kalması bence hem mahremiyet hem de güvenlik açısından makul. Kullanıcıya yansıyan kısım; sahiplik, kimlik, pasaport, aşılar ve kayıp bildirimi gibi “karar vermeyi” sağlayan temel bilgiler. Geri kalanı klinik tarafında, olması gereken yerde.
Mevzuatlar, tarihler, “dün doğruydu bugün değişti” hâli
Kurallar birkaç yılda birkaç kez güncellendi. Bu nedenle rakam ve tarihler için işlem günü resmi duyuruların kontrol edilmesi en sağlıklısı. Ben şöyle yapıyorum: işlem gününde resmi duyurulara bakıyorum, sonra e-Devlet’te ilgili hizmet ekranını kontrol ediyorum. Hem güncel kalıyor, hem gereksiz tartışma çıkmıyor.
Kayıt hâlâ yoksa?
Klinikten mikroçip barkod etiketini ve pasaport numarasını isteyin.
“Kayıt hangi tarihte tamamlandı, sahiplik kimde” diye sorun.
TarımCebimde’ye bakın; bazen orada bir adım önde görünür.
Olmadı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne kısa bir dilekçeyle “eşleştirme/tescil güncelleme” talebi verin.
Benim deneyimim: Evraklar tam ise bu iş uzamıyor. Eksik kalan hep küçük bir detay oluyor (yanlış T.C., onaysız kayıt, pasaportsuz çip gibi).
Kısa vaka notları
“Kayıt eşimin üstünde” vakası: İki kere karşılaştım. Çözümü basit; eşleştirme talebiyle düzeltiliyor.
“Çip var, pasaport yok” vakası: E-Devlet’te kuşa dönmüş görünen ekranların yüzde kırkı bundan. Pasaport basılınca düzeliyor.
“15 hane hatası” vakası: Bir rakam yer değiştirince bambaşka bir hayvana gidiyor sistem. Telefonla 30 dakika, sahada bir haftaya bedel.
Ve evet, bazen bütün adımlar doğru ama kayıt yine yok. O zaman da çoğunlukla sistemin gecikmesi çıkıyor; ertesi sabah bir bakmışsınız görünmüş. Sabır işi biraz.
Küçük bir yol haritası (ben böyle yapıyorum)
e-Devlet’te arama: “ev hayvanı”, “hayvan pasaportu”, “PETVET”.
TarımCebimde uygulamasında “Evcil Hayvanlar” sekmesi.
Klinik: “Kayıt kapandı mı, sahiplik T.C. doğru mu?”
Müdürlük: Eşleştirme/devir için kısa başvuru.
Bu dört adımın üçüncüde çözüldüğünü çok gördüm.
Son söz: Panik yapmak yerine küçük bir kontrol
Şunu söyleyip bitireyim: Dijital kısım ilk bakışta karmaşık görünüyor ama doğru çalıştığında ciddi konfor sağlıyor. Evcil hayvan kaybolduğunda “sahibi kim, aşı durumu ne” gibi kritik sorular anında cevap buluyor. Her şeyin saniyesinde görünmesini beklemek gerçekçi değil; ama hiçbir şeyin görünmemesi de genelde küçük bir eşleştirme hatası.
Ama asıl güzel olan şu: Bir kez düzene girdi mi, sizin de içiniz rahat ediyor. Pera’nın kaydı yıllardır sorunsuz; aşı günü yaklaştığında uygulama notu görüyorum, pasaporta bakıp tarih saymıyorum. Sizin de iki dakikalık bir kontrolle aynı rahatlığa geçmemeniz için bir sebep var mı?