İçeriğe geç
Ücretsiz Dene

Evcil Hayvan Pasaportu ve PETVET Kaydı: Veteriner Klinikleri İçin Süreç Rehberi

Evcil hayvan pasaportu ve PETVET kaydı nasıl yapılır? Veteriner klinikleri için mikroçip, kuduz aşısı, titrasyon testi ve yurt dışı seyahat belgelerine ilişkin güncel rehber.

Evcil Hayvan Pasaportu ve PETVET Kaydı: Veteriner Klinikleri İçin Süreç Rehberi
Bloga Dön

Örnek bir durum: üç hafta sonra yurt dışına çıkış

Üç yaşındaki köpeğiyle kliniğe gelen bir hayvan sahibi, üç hafta sonra Almanya'ya taşınacağını ve biletini aldığını söylüyor. Klinikten beklediği, pasaportun çıkarılması ve aşının yapılması. Köpeğin mikroçipi ve PETVET kaydı var. Kuduz aşısı bir yıl önce başka bir klinikte yapılmış, ancak aşının geçerlilik süresi iki ay önce dolmuş.

Üç hafta bu iş için yetmez. Aşı serisi kesildiği için yapılacak yeni aşı ilk aşılama sayılır. Titrasyon testi için kan ancak 30 gün sonra alınabilir; Avrupa Birliği (AB) sağlık sertifikası da kan alındıktan en az 90 gün sonra düzenlenebilir. Her şey yolunda gitse bile süreç en az dört ay sürer; bunun hayvan sahibine ilk görüşmede açıkça anlatılması önemlidir.

Bu yazıda evcil hayvan pasaportu, PETVET (Ev Hayvanı Kayıt Sistemi) kaydı ve yurt dışı seyahat belgelerine ilişkin temel kuralları resmi kaynaklara dayanarak derledik. Pasaportun yönetmelikteki resmi adı "Ev Hayvanı Pasaportu"dur; metinde, daha yaygın kullanıldığı için "evcil hayvan pasaportu" ifadesini tercih ettik. Rehber; hekimler, veteriner sağlık teknikerleri ve resepsiyon çalışanları için ortak bir başvuru kaynağı olarak hazırlandı. Yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her vakada son kararı yetkili veteriner hekim verir; il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünün güncel uygulaması da mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Türkiye'de mevzuat ne diyor?

Konunun temel düzenlemesi, 26 Şubat 2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve en son 5 Mart 2025'te değiştirilen Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik'tir. Yönetmelik, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'na dayanır. Geçici madde, kedi ve köpek sahiplerine her yaştaki hayvanlarını kayıt altına aldırmaları için 31 Aralık 2025'e kadar süre tanımıştı. Bu süre doldu; kayıtsız hayvanlar için artık geçiş dönemi uygulanmıyor.

Kliniklerin bilmesi gereken başlıca hükümler şunlar:

  • Yeni doğan hayvanın sahibi, doğumdan itibaren en geç altı ay içinde beyanname (Ek-1) ile il/ilçe müdürlüğüne ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kişilere başvurmak zorundadır (madde 9/3).

  • Mikroçip, ISO 11784 standardına ve HDX ya da FDX-B teknolojisine uygun olmalıdır. Çipi veteriner hekim ya da hekim gözetiminde veteriner sağlık teknisyeni/teknikeri uygular (madde 9/1-2).

  • Mikroçip takılan hayvana Ek-2'deki pasaport düzenlenir ve yetkili veteriner hekim kaydı on beş gün içinde veri tabanına işler. Yönetmelik, serbest veteriner hekimleri de "yetkili veteriner hekim" kapsamında sayar (madde 4/o, 9/4).

  • Aşı, sahip değişikliği gibi bilgilerde bir değişiklik olduğunda, yeni bilgiler bildirimden itibaren en geç on beş gün içinde sisteme girilir (madde 9/5).

  • Sahip değişikliği altmış gün, ölüm otuz gün, kayıp yedi gün içinde bildirilir. Kaybolan ya da çalınan pasaport altmış gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirilir; müdürlük yeni pasaportu on beş gün içinde düzenler (madde 11 ve 12).

  • Kuduz aşıları pasaporta işlenir ve en erken 12 haftalık yaştan itibaren yapılır (madde 6).

Yönetmelikte iki ayrı yaptırım yer alıyor. Hayvanını kimliklendirmeyen sahibe 5199 sayılı Kanunun 28/1-a bendi uygulanır. Hayvanı kimliklendirip kaydını yapmayan serbest veteriner hekime ise 5996 sayılı Kanunun 36/1-(i) bendi uygulanır (madde 20). Kısacası on beş günlük kayıt süresine uymak doğrudan kliniğin sorumluluğundadır.

İdari para cezaları her yıl ocak ayında yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Bu yüzden tutarları aşağıda ayrı bir notta topladık. Hayvan sahibine rakam vermeden önce il müdürlüğünüzden teyit almanızı öneririz.

Güncel tutarlar (son güncelleme: Ekim 2026) Ümraniye Belediyesi'nin yayımladığı 2026 tablosuna göre dijital kimliklendirme yükümlülüğüne uymayanlara hayvan başına 10.423 TL ceza uygulanıyor. Yozgat Valiliği'nin basına yansıyan açıklamasında da aynı tutar yer alıyor; açıklamaya göre hayvanını terk edenlere 108.370 TL ceza veriliyor. Serbest veteriner hekime 5996 sayılı Kanun kapsamında uygulanan cezanın güncel tutarını resmi bir kaynaktan doğrulayamadık.

Yurt içi seyahat için de açık bir hüküm bulunuyor. Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakillerine Dair Yönetmelik'e eklenen fıkraya göre kedi, köpek ve gelinciklerin yurt içinde taşınırken pasaportlarının yanlarında bulunması zorunludur. Bakanlık da pasaportu olmayan hayvanın sahibine idari yaptırım uygulanacağını duyurmuştu.

Basına yansıyan, ancak resmi bir düzenlemede doğrulayamadığımız bir uygulama da var. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'ne (GKGM) dayandırılan haberlere göre, aşı ya da tedavi sırasında mikroçipsiz olduğu anlaşılan hayvanlar il/ilçe müdürlüğüne bildiriliyor ve sahibine ceza kesildikten sonra çip takılıyor. Bu konuda bir işleyiş belirlemeden önce bağlı olduğunuz müdürlüğün güncel talimatını öğrenin.

Klinikte pasaport nasıl düzenlenir?

Aşağıdaki sıralama, yönetmelikteki yükümlülükler esas alınarak hazırlandı. İş bölümü her klinikte farklı olabilir; önemli olan, her adımın sorumlusunun belli olmasıdır.

  1. Önce hayvanı okuyucuyla tarayın. ISO 11785 uyumlu okuyucuyla okunabilen bir çip varsa yönetmelik yeniden çip takılmasını öngörmez (madde 9/9). Okunan numarayı PETVET'te sorgulayın. Kayıt başka birinin adına çıkıyorsa önce sahip değişikliği yapılmalıdır.

  2. Hayvan sahibinin kimlik ve iletişim bilgilerini alın. Veri tabanında en azından sahibin adı, T.C. kimlik numarası, adresi ve telefonu bulunmalıdır (madde 16). Yönetmeliğe göre hayvan sahibi en az 16 yaşında olmalı; 18 yaşından küçük sahiplerde sorumluluk veli veya vasiye aittir.

  3. Beyannameyi (Ek-1) doldurtun ve imzalatın.

  4. Mikroçipi uygulayın. Çip genellikle iki skapula arasına ya da boynun sol tarafında kulağa yakın bölgeye takılır. Omurga hastalıklarına genetik yatkınlığı olan ırklarda arka bacaklar veya sternum bölgesi de kullanılabilir (madde 9/6). Uygulamadan sonra çipi tekrar okutun.

  5. Pasaportu (Ek-2) doldurun. Mikroçip numarası, uygulama tarihi ve yeri ile hayvanın eşkâli eksiksiz yazılmalıdır. Kuduz aşısı yapıldıysa aşının adı, üreticisi, parti numarası, son kullanma tarihi, uygulama ve geçerlilik tarihleri ile hekim bilgileri de pasaporta işlenir. Veri tabanında da aynı bilgiler istenir (madde 16/ç-d).

  6. Kaydı on beş gün içinde PETVET'e girin. Kaydı aynı gün yapmak, işlemin unutulma riskini azaltır.

  7. Pasaportu teslim ederken hayvan sahibine iki şeyi hatırlatın: yurt içi yolculuklarda pasaportu yanında taşımalı, kaybederse altmış gün içinde bildirmelidir.

Mikroçip ve pasaport temini hakkında resmi ve güncel bir bilgiye ulaşamadık. 2025 sonundaki yoğunluk döneminde veteriner hekimler odası başkanları, basına yaptıkları açıklamalarda karne (pasaport) ve mikroçip tedarikinde ciddi sorunlar yaşandığını dile getirmişti. Tedarikin oda üzerinden mi, il müdürlüğü üzerinden mi yapıldığını ve güncel resmi ücreti bağlı olduğunuz odadan öğrenebilirsiniz. Yönetmelik bu konuda yalnızca masrafların hayvan sahibine ait olduğunu ve uygulama ücretini Bakanlığın belirleyeceğini söylüyor (madde 14).

Yurt dışı seyahat: Türkiye'den çıkış ve AB'ye giriş

Kedi ve köpeklerin yolcu beraberinde yurt dışına çıkarılması, Bakanlığın Kedi ve Köpeklerin Yurt Dışına Yolcu Beraberi ve Ticari Sevklerine İlişkin Uygulama Talimatı'na göre yapılıyor. GKGM'nin bilgilendirme notuna göre hayvanın mikroçiple kimliklendirilmiş ve kayıt altına alınmış olması, ayrıca hayvana ve sahibine ait bilgilerin yer aldığı bir pasaportu olması gerekiyor. Başvuruyu hayvan sahibi ya da yetkilendirdiği kişi, hayvanı ve belgeleri yanına alarak il müdürlüğünün Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdürlüğüne ya da yetkilendirilmiş ilçe müdürlüğüne yapıyor. Veteriner sağlık sertifikasını müdürlük düzenler; bu belge klinikte düzenlenmez.

GKGM notunda gözden kaçmaması gereken iki hüküm daha bulunuyor. Kangal, Akbaş ve Kars çoban köpekleri ile Ankara ve Van kedisi gibi gen kaynağı olarak koruma altına alınmış ırkların yolcu beraberinde yurt dışına çıkışı ön izne bağlıdır. Ayrıca yurt dışına çıkacak hayvanlardan alınan kan örneklerinin analiz için yurt dışına gönderilmesi, Bakanlık izni olmadan yasaktır. Bu nedenle titrasyon testinin Türkiye'de yaptırılması gerekir.

AB'ye girişte asıl belirleyici olan, Türkiye'nin AB'nin muafiyet listelerinde yer alıp almadığıdır. 22 Nisan 2026'dan bu yana ticari olmayan hareketler, (AB) 2026/131 sayılı Komisyon Yetki Devrine Dayanan Tüzüğü'ne tabi. Kuduz antikor titrasyon testinden muaf ülkeler ise (AB) 2026/636 sayılı Uygulama Tüzüğü'nün Ek I ve Ek II'sinde sayılıyor. EUR-Lex'teki metne göre Türkiye, Haziran 2026'da Karadağ ve Sırbistan'ı listeye ekleyen değişiklikten sonra da bu listelerde yer almıyor. Dolayısıyla Türkiye'den AB'ye götürülecek her kedi, köpek ve gelincik için titrasyon testi zorunludur.

Yurt içi nakil

AB ülkesine giriş

Diğer ülkeler

Temel belge

Evcil hayvan pasaportu

Pasaport + AB hayvan sağlık sertifikası + sahibin ticari olmayan hareket beyanı

Pasaport + varış ülkesinin istediği veteriner sağlık sertifikası

Mikroçip ve PETVET kaydı

Zorunlu

Zorunlu; mikroçip aşıdan önce takılmış olmalı

Zorunlu

Kuduz titrasyon testi

Gerekmez

Zorunlu, en az 0,5 IU/ml (uluslararası ünite/ml)

Ülkeye göre değişir

Sertifikayı düzenleyen

Sertifika gerekmez

İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğü

İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğü

Zamanlama

Pasaport yolculuk sırasında yanında olmalı

Sertifika, kan alındıktan en az 90 gün sonra düzenlenir; girişe kadar 10 gün geçerlidir

Varış ülkesinin kurallarına ve özel sertifika modeline göre

Ek şart

Taşıyıcı firmanın kendi kuralları

Finlandiya, İrlanda, Malta, Kuzey İrlanda ve Norveç için köpeklerde tenya tedavisi; araç başına en fazla 5 hayvan

GKGM notuna göre Avrasya Ekonomik Birliği, Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail, Azerbaycan ve Sırbistan gibi ülkeler için özel sertifika modelleri var

AB sağlık sertifikasının modeli de değişti. Artık (AB) 2026/705 sayılı Uygulama Tüzüğü'nün Ek III'ündeki model kullanılıyor; eski 577/2013 modeline göre düzenlenen sertifikalar için tanınan geçiş süresi 1 Ekim 2026'da sona erdi. Müdürlüğünüzün yeni modeli kullandığından emin olun. Hayvan sahibine de sertifikanın, AB'deki yolcu giriş noktasında (travellers' point of entry) yapılacak kontrole kadar 10 gün geçerli olduğunu, deniz yoluyla seyahatte bu sürenin yolculuk süresi kadar uzadığını hatırlatın.

Hayvan Türkiye'ye geri dönecekse dönüşteki giriş şartlarının da önceden kontrol edilmesi gerekir. Bu bilgiler, sınır kapılarındaki veteriner sınır kontrol noktası müdürlüklerinin sayfalarında yayımlanıyor.

Kuduz aşısı, mikroçip ve antikor testi: sıralama ve süreler

Avrupa Komisyonu, AB dışından gelen evcil hayvanlar için şartları resmi sayfasında açıkça sıralıyor. Aşı yapıldığı gün hayvan en az 12 haftalık olmalıdır. Aşı tarihi, mikroçipin takıldığı ya da okunduğu tarihten önce olamaz. Aşının geçerliliği, ilk aşılama protokolünün tamamlanmasından en az 21 gün sonra başlar. Sonraki her aşının da bir önceki aşının geçerlilik süresi dolmadan yapılması gerekir.

Titrasyon testi için kanı yetkili veteriner hekim alır. Kan, ilk aşıdan en az 30 gün sonra ya da kesintisiz devam eden geçerli bir aşı serisi içinde alınmalıdır. Kan alma tarihiyle hayvan sağlık sertifikasının düzenlenme tarihi arasında en az 90 gün bulunmalıdır. Sonucun en az 0,5 IU/ml olması ve AB'nin belirlediği bir laboratuvarın resmi raporuyla belgelenmesi şarttır. Komisyon'un AB dışındaki onaylı laboratuvarlar listesinde Türkiye'den yalnızca Ankara Etlik'teki Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü bulunuyor. Enstitü de kendi sayfasında, Türkiye'de FAVN (floresan antikor virüs nötralizasyonu) testi yapmaya yetkili tek laboratuvar olduğunu belirtiyor.

GKGM notu Türkiye'deki uygulamaya dair iki ayrıntı daha veriyor: serum örneği en geç 5 gün içinde Bakanlıkça onaylı laboratuvara gönderilmeli ve kan alma tarihi mikroçip tarihinden önce olmamalıdır. Aşılar aksatılmadan yapıldığı sürece test raporu hayvanın ömrü boyunca geçerlidir; Komisyon'un açıklaması da bu yöndedir. Bu yüzden rapel tarihlerinin takibi büyük önem taşır. Rapel, önceki aşının geçerlilik süresi dolduktan sonra yapılırsa olumlu test sonucu geçerliliğini yitirir ve süreç başa döner.

Örnek takvim

Varsayımlar: hayvan 12 haftalıktan büyük, mikroçipi daha önce takılmış ve okunabiliyor, kuduz aşısı geçmişi yok ya da aşı serisi kesilmiş. Bu durumda aşının yapıldığı gün (gün 0) ilk aşılama sayılır ve kullanılan aşının ürün bilgisine göre tek doz yeterlidir. Örnek olarak aşının 2 Kasım 2026'da yapıldığını, her adımın mümkün olan en erken günde atıldığını varsaydık; diğer tarihler buna göre hesaplandı. Kendi hastalarınızda gün sayılarını esas alın.

Adım

Gün

Örnek tarih

Dayanak

Kuduz aşısı (ilk aşılama)

0

2 Kasım 2026

Mikroçipten sonra, 12 haftalıktan büyük hayvan

Aşının geçerlilik başlangıcı

21

23 Kasım 2026

Aşıdan 21 gün sonra

En erken kan alma

30

2 Aralık 2026

Aşıdan 30 gün sonra

En erken AB sağlık sertifikası

120

2 Mart 2027

Kan alındıktan 90 gün sonra

AB'ye giriş

120 + en fazla 10

12 Mart 2027'ye kadar

Sertifikanın giriş için geçerlilik süresi

Takvim, test sonucunun eşik değerin üzerinde çıkacağı varsayımıyla hazırlandı. Sonuç 0,5 IU/ml'nin altında kalırsa hekimin değerlendirmesine göre hayvan yeniden aşılanır ve test tekrarlanır; 90 günlük bekleme de yeniden başlar ve takvim buna göre uzar.

Bazı ülkeler için ayrıca tenya (Echinococcus multilocularis) tedavisi gerekiyor. Finlandiya, İrlanda, Malta, Kuzey İrlanda veya Norveç'e gidecek köpekler, girişten en az 24, en fazla 120 saat önce prazikuantel ya da etkinliği kanıtlanmış başka bir ruhsatlı ürünle veteriner hekim tarafından tedavi edilmeli ve bu uygulama sertifikaya işlenmelidir. Kediler ve gelincikler bu şarttan muaftır. Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün yayımladığı belge listesinde ise AB'ye gidecek bütün köpekler için prazikuantelli tedaviden söz ediliyor. Bu nedenle bağlı olduğunuz müdürlüğün ne istediğini önceden sormanızda fayda var.

Seyahatin ticari olmayan hareket sayılması için tek araçta en fazla 5 hayvan taşınabilir. Bu sınır yalnızca yarışma, sergi veya spor etkinliğine katılım gibi durumlarda, kayıt belgesi sunulması ve hayvanların altı aylıktan büyük olması koşuluyla aşılabilir. Hayvan sahibi birlikte seyahat edemiyorsa, hayvanı yetkilendirdiği bir kişi götürebilir. Ancak sahibin hayvandan en fazla beş gün önce ya da sonra yola çıkması ve bunun yazılı bir beyanla belgelenmesi gerekir.

AB'ye gitme ihtimali olan hastalarda titrasyon testini, seyahat kesinleştikten sonra değil, kuduz aşısı yapılırken konuşmak işi kolaylaştırır. Hayvan sahibinin yurt dışı planlarını erken öğrenirseniz, son anda yetiştirilemeyecek bir takvimle karşılaşma riski azalır.

Resepsiyon için kontrol listesi

Seyahat sorusu geldiğinde resepsiyonun ilk görüşmede toplaması gereken bilgiler aşağıda yer alıyor. Liste, kararı verecek hekime bilgilerin eksiksiz ulaşması için hazırlandı.

  • Hayvan sahibinin adı, T.C. kimlik numarası, telefonu ve adresi; hayvanla seyahat edecek kişi sahibi değilse onun bilgileri

  • Varış ülkesi, aktarma yapılacak ülkeler ve ulaşım şekli (hava, kara, deniz yolu)

  • Planlanan gidiş ve dönüş tarihleri

  • Mikroçip okuyucuyla okundu mu; PETVET kaydı ve pasaport bilgileri birbiriyle uyuşuyor mu

  • Mikroçip, kuduz aşısından önce mi takılmış

  • Son kuduz aşısının tarihi ve geçerlilik süresi; aşı serisinde kesinti var mı

  • Daha önce titrasyon testi yapılmış mı; rapor hangi laboratuvardan ve aslı hayvan sahibinde mi

  • Kan alma tarihi ile planlanan sertifika tarihi arasında en az 90 gün var mı

  • Köpekse ve Finlandiya, İrlanda, Malta, Kuzey İrlanda veya Norveç'e gidiyorsa tenya tedavisi girişten önceki 24–120 saatlik aralığa planlandı mı

  • Hayvanın ırkı, yurt dışına çıkışı ön izne bağlı ırklardan biri mi

  • Aynı araçta 5'ten fazla hayvan olacak mı

  • Hayvan sahibinin il/ilçe müdürlüğüne götüreceği belgeler: pasaport, titrasyon raporu, kimlik, varsa yetki belgesi

  • Türkiye'ye dönüş şartları konuşuldu mu; rapel tarihi seyahat dönüşüne denk geliyor mu

Veterian nasıl yardımcı olur?

Pasaport, PETVET kaydı ve sağlık sertifikası işlemleri resmi sistemler üzerinden ve yetkili veteriner hekimin kararıyla yürür. Veterian bu süreçlerin yerini almaz: PETVET ile entegre değildir, resmi pasaport basmaz, sertifika düzenlemez ve bir hayvanın seyahate uygun olup olmadığına karar vermez. Bu kararları yetkili veteriner hekim verir.

Veterian'ın katkısı, bu kararlara dayanak olan aşı geçmişini düzenli tutmak ve rapel tarihlerinin kaçırılmasını önlemektir. Yukarıda değindiğimiz gibi titrasyon raporunun geçerliliği, aşı serisinin kesintisiz sürmesine bağlı. Veterian'da her hastanın profilinde aşı geçmişi, aşının türü, uygulama tarihi ve bir sonraki aşı tarihi yer alır (aşı takibi, hasta kayıtları). Yaklaşan ve geciken aşı listeleri sayesinde rapel tarihi yaklaşan hastaları önceden görebilirsiniz. Aşı kayıtları stokla bağlantılı olduğu için parti/seri numarası ve son kullanma tarihi de kayda geçer; pasaporta işlenecek bilgiler tek bir yerde toplanır. Aşı türleri ve tekrar aralıkları türe göre ayarlanabilir.

Hayvan sahiplerine SMS, WhatsApp, e-posta ve Veterian Pet uygulaması bildirimleriyle hatırlatma gönderilebilir (bildirimler, hayvan sahibi uygulaması).

Kliniğinizin aşı takibini Veterian ile denemek isterseniz 14 günlük ücretsiz deneme için başvurabilirsiniz: https://veterian.com/demo

Kaynaklar

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Kaynaklara 14 Ekim 2026'da erişilmiştir.